Najczęstsze pytania (FAQ)

Najczęstsze pytania, które słyszymy w kancelarii — o czynności notarialne, dokumenty, koszty i przebieg wizyty. Jeśli szukasz odpowiedzi na konkretną sprawę, zadzwoń: powiemy dokładnie, co przygotować.

O notariuszu i jego roli

Co robi notariusz?

Notariusz to osoba zaufania publicznego. Sporządza akty notarialne i inne dokumenty, nadając im moc prawną. Czuwa nad tym, żeby czynność była zgodna z prawem i zabezpieczała interesy stron.

Kiedy potrzebny jest akt notarialny?

Akt notarialny jest wymagany między innymi przy sprzedaży nieruchomości, ustanawianiu służebności, darowiźnie nieruchomości, małżeńskiej intercyzie oraz przy sporządzeniu testamentu notarialnego.

Czy notariusz może odmówić dokonania czynności?

Tak, jeśli czynność byłaby sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego.

Czy notariusz może udzielić porady prawnej?

Notariusz udziela informacji prawnych dotyczących czynności notarialnych, ale nie świadczy doradztwa prawnego w tak szerokim zakresie jak adwokat.

Czy notariusz może występować w imieniu klienta?

Nie. Notariusz jest bezstronny — czuwa nad prawami obu stron, ale nie może reprezentować żadnej z nich.

Czy notariusz ma obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej?

Tak. Notariusz i jego pracownicy są zobowiązani do zachowania tajemnicy co do wszystkich okoliczności poznanych przy wykonywaniu czynności notarialnych.

Jak znaleźć zaufanego notariusza?

Najlepiej sprawdzić listę notariuszy na stronie Krajowej Rady Notarialnej lub zapytać o rekomendacje wśród znajomych.

Wizyta w kancelarii

Czy do notariusza trzeba się umówić wcześniej?

Zaleca się wcześniejsze umówienie wizyty. Dzięki temu notariusz może przygotować dokumenty i zweryfikować potrzebne dane.

Czy mogę umówić wizytę u notariusza online?

Tak. Wiele kancelarii umożliwia wstępną rezerwację terminu lub przesłanie dokumentów przez formularz internetowy, co przyspiesza przygotowanie czynności.

Czy obie strony muszą być obecne przy podpisaniu aktu notarialnego?

Co do zasady tak. Możliwe jest jednak działanie przez pełnomocnika, jeśli posiada on notarialne pełnomocnictwo.

Jak długo trwa sporządzenie aktu notarialnego?

Zależnie od rodzaju czynności — od kilkunastu minut do kilku godzin, jeśli dokument wymaga złożonych obliczeń lub wielu załączników.

Jakie dane osobowe są potrzebne do czynności notarialnej?

Zazwyczaj: imię, nazwisko, PESEL, adres zamieszkania, stan cywilny oraz dane z dokumentu tożsamości. W przypadku firm — także dane rejestrowe: KRS, NIP i REGON.

Czy można podpisać akt notarialny zdalnie?

Część czynności można wykonać elektronicznie, ale większość wymaga osobistej obecności stron w kancelarii.

Czy notariusz może dojechać do klienta?

Tak, jeśli przemawiają za tym szczególne okoliczności — na przykład choroba lub niepełnosprawność. Czynność odbywa się wtedy poza kancelarią.

Czy mogę dokonać czynności notarialnej w innej miejscowości niż mieszkam?

Tak. Możesz wybrać dowolnego notariusza w Polsce, niezależnie od miejsca zamieszkania czy położenia nieruchomości.

Koszty i podatki

Ile kosztują usługi notarialne?

Wysokość opłat określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości. Notariusz pobiera taksę notarialną, podatek VAT oraz — w niektórych przypadkach — opłaty sądowe i podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC).

Czy notariusz pobiera podatki przy czynnościach?

Tak. Notariusz jest płatnikiem niektórych podatków — na przykład podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) lub podatku od spadków i darowizn. Wpłaca je bezpośrednio do właściwego urzędu skarbowego.

Czy notariusz pobiera zaliczkę przed sporządzeniem aktu?

W niektórych przypadkach tak — na przykład gdy konieczne jest wcześniejsze uiszczenie podatku lub opłat sądowych w imieniu klienta.

Dokumenty, wypisy i przechowywanie

Czy notariusz może poświadczyć podpis?

Tak. Notariusz poświadcza autentyczność podpisu osoby składającej oświadczenie w jego obecności.

Czy notariusz może poświadczyć kopię dokumentu?

Tak. Notariusz może poświadczyć zgodność kopii z oryginałem.

Czy notariusz może sporządzić pełnomocnictwo?

Tak. Notariusz może sporządzić pełnomocnictwo w formie aktu notarialnego albo poświadczyć podpis pod pełnomocnictwem pisemnym — w zależności od tego, do jakiej czynności jest ono potrzebne.

Czy notariusz przechowuje oryginały aktów notarialnych?

Tak, oryginały pozostają w kancelarii. Strony otrzymują wypisy, które mają taką samą moc prawną jak oryginał.

Jak długo notariusz przechowuje akty notarialne?

Akty są przechowywane bezterminowo w kancelarii, a po 10 latach mogą zostać przekazane do archiwum sądowego.

Czy mogę uzyskać kopię aktu notarialnego po latach?

Tak. Możesz otrzymać kolejny wypis aktu w kancelarii, w której został sporządzony, albo w archiwum sądowym, jeśli dokument został tam przekazany.

Czy mogę otrzymać kopię aktu notarialnego w formie elektronicznej?

Tak, w wielu przypadkach notariusz może wydać wypis w formie elektronicznej, opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym.

Czy akt notarialny można unieważnić?

Tylko w wyjątkowych sytuacjach — na przykład gdy został sporządzony z naruszeniem prawa albo pod wpływem błędu czy groźby.

Czy można u notariusza złożyć depozyt pieniędzy lub dokumentów?

Tak. Notariusz może przyjąć depozyt — na przykład środki na zakup nieruchomości, które przekazuje sprzedającemu po spełnieniu ustalonych warunków.

Nieruchomości i darowizny

Jakie dokumenty są potrzebne przy sprzedaży mieszkania?

Najczęściej: dowód tożsamości, odpis z księgi wieczystej, akt własności, zaświadczenie o braku zameldowanych osób oraz dokument potwierdzający brak zaległości czynszowych. Dokładna lista zależy od rodzaju sprzedawanej nieruchomości i ustalamy ją indywidualnie — szczegóły opisaliśmy na stronie o dokumentach do sprzedaży nieruchomości.

Czy do aktu notarialnego potrzebny jest numer księgi wieczystej?

Tak. Numer księgi wieczystej pozwala notariuszowi sprawdzić stan prawny nieruchomości i przygotować dokument bez błędów.

Czy notariusz wysyła dokumenty do sądu wieczystoksięgowego?

Tak. Przy czynnościach dotyczących nieruchomości notariusz najczęściej przesyła wniosek o wpis do sądu elektronicznie.

Czy notariusz może sporządzić umowę darowizny?

Tak. Notariusz sporządza umowę darowizny w formie aktu notarialnego, jeśli jej przedmiotem jest nieruchomość lub prawo wymagające formy notarialnej.

Czy notariusz może sporządzić umowę sprzedaży samochodu?

Nie ma takiego obowiązku — umowa sprzedaży pojazdu nie wymaga formy aktu notarialnego. Można ją jednak sporządzić u notariusza dla większego bezpieczeństwa stron.

Spadki i testamenty

Czy mogę sporządzić testament u notariusza?

Tak. Testament notarialny to najbezpieczniejsza forma — gwarantuje ważność testamentu i jego przechowywanie w kancelarii.

Czy notariusz może odmówić sporządzenia testamentu?

Tak, jeśli uzna, że osoba nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych albo działa pod wpływem presji czy zaburzeń świadomości.

Czy mogę zmienić lub odwołać testament notarialny?

Tak, w dowolnym momencie. Można sporządzić nowy testament albo oświadczyć przed notariuszem o odwołaniu poprzedniego.

Czy notariusz może pomóc w sprawach spadkowych?

Tak. Notariusz może sporządzić akt poświadczenia dziedziczenia, jeśli między spadkobiercami nie ma sporu co do podziału spadku.

Czy akt poświadczenia dziedziczenia ma taką samą moc jak postanowienie sądu?

Tak. Akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza ma taką samą moc prawną jak orzeczenie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.

Czy można odrzucić spadek u notariusza?

Tak. Oświadczenie o odrzuceniu spadku można złożyć u notariusza w formie aktu notarialnego. Ma ono taką samą moc prawną jak oświadczenie złożone w sądzie.

Kto może odrzucić spadek u notariusza?

Każdy spadkobierca, który nie chce przyjąć spadku — na przykład z powodu długów po zmarłym. W przypadku osób małoletnich zgodę na odrzucenie spadku w imieniu dziecka musi wyrazić sąd rodzinny.

W jakim terminie można odrzucić spadek?

Oświadczenie o odrzuceniu spadku należy złożyć w ciągu 6 miesięcy od momentu, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania — najczęściej od dnia śmierci spadkodawcy.

Czy oświadczenie o odrzuceniu spadku można cofnąć?

Nie. Po złożeniu oświadczenia o odrzuceniu spadku nie można go odwołać ani zmienić. Decyzja jest ostateczna.

Sprawy majątkowe, spółki i fundacja rodzinna

Czy notariusz może sporządzić intercyzę?

Tak. Małżonkowie mogą zawrzeć u notariusza umowę majątkową małżeńską, czyli intercyzę. Określa ona zasady wspólności lub rozdzielności majątkowej.

Czy notariusz może sporządzić umowę spółki?

Tak. Wiele rodzajów spółek — na przykład spółka z o.o. czy akcyjna — wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego.

Czy notariusz może pomóc w założeniu fundacji rodzinnej?

Tak. Notariusz sporządza akt założycielski fundacji rodzinnej i może przygotować jej statut. To obowiązkowy etap przy tworzeniu fundacji rodzinnej w Polsce.

Czy fundację rodzinną można założyć samodzielnie, bez notariusza?

Nie. Zgodnie z ustawą o fundacji rodzinnej akt założycielski musi mieć formę aktu notarialnego, dlatego udział notariusza jest obowiązkowy.

Najem okazjonalny

Co to jest najem okazjonalny?

Najem okazjonalny to umowa najmu lokalu mieszkalnego zawarta na czas określony, w której najemca zobowiązuje się do opróżnienia lokalu po zakończeniu umowy. Zawiera się ją w formie pisemnej, wraz z oświadczeniem najemcy złożonym u notariusza.

Po co iść do notariusza przy najmie okazjonalnym?

Notariusz sporządza oświadczenie najemcy w formie aktu notarialnego, w którym najemca zobowiązuje się do opuszczenia lokalu po zakończeniu umowy. Bez tego dokumentu najem okazjonalny nie ma skutecznej ochrony prawnej.

Czy notariusz musi widzieć umowę najmu przy sporządzaniu oświadczenia najemcy?

Tak. Notariusz zapoznaje się z treścią umowy, aby upewnić się, że oświadczenie najemcy odnosi się do konkretnego lokalu i jest zgodne z przepisami.

Czy oświadczenie do najmu okazjonalnego można podpisać zdalnie?

Nie. Oświadczenie o poddaniu się egzekucji musi być podpisane osobiście w obecności notariusza.

Nie ma tu Twojego pytania?

Kancelaria Notarialna Sylwia Handzlik mieści się w Bielsku-Białej przy ulicy Księdza Stanisława Stojałowskiego 43. Lokal jest na parterze i dostosowany dla osób z niepełnosprawnościami, dla klientów jest bezpłatny parking z wjazdem od ulicy Głębokiej. Płatność kartą i BLIK-iem. Pracujemy w godzinach 8:00–16:00, terminy ustalamy indywidualnie, możliwe są też wizyty online.

Na pytania o konkretną sprawę odpowiadamy telefonicznie pod numerem 665 101 014 lub mailowo: [email protected]. Powiemy, jakie dokumenty przygotować i ile wyniesie koszt czynności.