Akt poświadczenia dziedziczenia (APD)

Akt poświadczenia dziedziczenia (APD) to notarialny odpowiednik sądowego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Zarejestrowany akt ma skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku (art. 95j § 1 Prawa o notariacie) – na jego podstawie spadkobiercy mogą m.in. sprzedać odziedziczoną nieruchomość czy ujawnić swoje prawa w księdze wieczystej. Notariusz sporządza akt poświadczenia dziedziczenia zarówno przy dziedziczeniu ustawowym, jak i testamentowym (art. 95a).

Kiedy akt poświadczenia dziedziczenia, a kiedy sąd

Warunkiem jest zgodne żądanie poświadczenia dziedziczenia złożone przez osoby zainteresowane – czyli osoby, które mogą wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi, oraz osoby, na których rzecz spadkodawca uczynił zapisy windykacyjne (art. 95aa § 1 i art. 95c § 2 pkt 1). Jeżeli którakolwiek z nich się nie zgadza albo istnieje spór co do kręgu spadkobierców lub udziałów, pozostaje wniosek do sądu o stwierdzenie nabycia spadku.

Notariusz nie sporządzi aktu poświadczenia dziedziczenia, gdy:

  • dziedziczenie wynika z testamentu szczególnego – ustnego, sporządzonego podczas podróży polskim statkiem morskim lub powietrznym albo wojskowego (art. 95a),
  • dla tego spadku sporządzono już akt poświadczenia dziedziczenia lub wydano postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku (art. 95e § 2 pkt 1),
  • okaże się, że przy protokole dziedziczenia nie były obecne wszystkie osoby zainteresowane albo istnieją testamenty, które nie zostały otwarte i ogłoszone (art. 95e § 2 pkt 2),
  • w sprawie brak jurysdykcji krajowej (art. 95e § 2 pkt 4),
  • ma wątpliwości co do osoby spadkobiercy, wysokości udziałów, treści właściwego prawa obcego albo – przy zapisie windykacyjnym – co do zapisobiercy i przedmiotu zapisu (art. 95e § 1).

Akt poświadczenia dziedziczenia można sporządzić również po cudzoziemcu, jeżeli istnieje jurysdykcja krajowa – notariusz może wtedy zwrócić się do Ministra Sprawiedliwości o tekst właściwego prawa obcego (art. 95da § 2). Gdy spadek ma przypaść gminie lub Skarbowi Państwa, a przedstawione dowody nie są wystarczające, akt można sporządzić po wezwaniu spadkobierców przez ogłoszenie, na koszt osoby zainteresowanej (art. 95e § 3).

Dokumenty do aktu poświadczenia dziedziczenia

  • dokumenty tożsamości osób biorących udział w czynności,
  • odpis aktu zgonu spadkodawcy,
  • odpisy aktów stanu cywilnego osób powołanych do spadku z ustawy – skrócone odpisy aktów urodzenia, a w przypadku małżonka spadkodawcy oraz osób, które zmieniły nazwisko po ślubie, także odpisy aktów małżeństwa,
  • testament spadkodawcy, jeżeli został sporządzony,
  • numer PESEL spadkodawcy,
  • numery ksiąg wieczystych, jeżeli w skład spadku wchodzą nieruchomości lub spółdzielcze własnościowe prawa do lokali.

Wykaz ma charakter informacyjny – notariusz po zapoznaniu się ze sprawą może poprosić o dodatkowe dokumenty lub informacje. Odpisy aktów stanu cywilnego można uzyskać w dowolnym urzędzie stanu cywilnego, a akt poświadczenia dziedziczenia sporządza dowolnie wybrany notariusz – nie obowiązuje rejonizacja.

Jak przebiega poświadczenie dziedziczenia

  1. Otwarcie i ogłoszenie testamentu – jeżeli testament został złożony, a nie był wcześniej otwarty i ogłoszony (art. 95d).
  2. Protokół dziedziczenia – spisywany przy udziale wszystkich osób zainteresowanych, które składają oświadczenia m.in. o kręgu spadkobierców, znanych testamentach i braku wcześniejszego stwierdzenia nabycia spadku. Notariusz uprzedza o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenia (art. 95b i 95c). Jeżeli od otwarcia spadku nie minęło sześć miesięcy, w protokole zamieszcza się także oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, o ile nie zostały złożone wcześniej (art. 95c § 3).
  3. Sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia – akt wskazuje spadkobierców, tytuł powołania, wysokość udziałów i sposób przyjęcia spadku (art. 95e i 95f).
  4. Rejestracja w Rejestrze Spadkowym prowadzonym przez Krajową Radę Notarialną – notariusz dokonuje jej niezwłocznie po sporządzeniu aktu (art. 95h). Z chwilą rejestracji akt ma skutki prawomocnego postanowienia sądu. Rejestr uniemożliwia ponowne poświadczenie dziedziczenia po tym samym spadkodawcy (art. 95h § 4).
  5. Wpis spadkobierców w księdze wieczystej – od 17 marca 2026 r. na wniosek spadkobiercy notariusz spisuje protokół z żądaniem wpisu odziedziczonej nieruchomości lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu (art. 95ga) i najpóźniej tego samego dnia składa elektronicznie wniosek o wpis w księdze wieczystej. Taki wniosek traktuje się jak złożony przez spadkobiercę (art. 95j § 2 i 3).

Gdy nie wszyscy spadkobiercy mogą przyjść jednocześnie

Na wniosek osoby zainteresowanej notariusz sporządza projekt protokołu dziedziczenia. Pozostałe osoby mogą potwierdzić jego treść i wyrazić zgodę na spisanie protokołu zgodnie z projektem – przed tym samym albo przed innym notariuszem, w dogodnym dla siebie miejscu i czasie. Gdy zrobią to wszystkie osoby zainteresowane, protokół dziedziczenia spisuje się przy udziale co najmniej jednej z nich (art. 95ca). To rozwiązanie dla rodzin, których członkowie mieszkają w różnych miastach lub za granicą.

Podatek od spadku po akcie poświadczenia dziedziczenia

Notariusz nie składa za spadkobierców zgłoszenia do urzędu skarbowego. Najbliższa rodzina – małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha – jest zwolniona z podatku od spadków, jeżeli zgłosi nabycie naczelnikowi urzędu skarbowego (formularz SD-Z2) w terminie 6 miesięcy. Przy akcie poświadczenia dziedziczenia termin ten liczy się od dnia jego zarejestrowania (art. 4a ust. 1 i 1a ustawy o podatku od spadków i darowizn). Po przekroczeniu terminu zwolnienie nie przysługuje, a nabycie podlega opodatkowaniu na zasadach dla I grupy podatkowej (art. 4a ust. 3). Zgłoszenie nie jest wymagane, gdy wartość nabytego majątku nie przekracza kwoty wolnej od podatku (art. 4a ust. 4).

Ile kosztuje akt poświadczenia dziedziczenia

Maksymalne stawki taksy notarialnej obowiązujące od 5 listopada 2026 r. wynoszą: za protokół dziedziczenia – 200 zł, za akt poświadczenia dziedziczenia – 200 zł (z zapisem windykacyjnym – 300 zł), za projekt protokołu dziedziczenia – 200 zł, a za protokół otwarcia i ogłoszenia testamentu – 100 zł. Są to kwoty netto, do których dolicza się 23% VAT, koszt wypisów oraz opłatę za wpis do Rejestru Spadkowego. Dokładny koszt podamy przed wizytą – zasady opisujemy w cenniku.

Akt poświadczenia dziedziczenia a sprawa w sądzie

Gdy wszystkie osoby zainteresowane są zgodne i obecne, poświadczenie dziedziczenia u notariusza zwykle zamyka się podczas jednej wizyty, a akt wywołuje skutki od chwili rejestracji. W sądzie trzeba złożyć wniosek, czekać na wyznaczenie posiedzenia i na uprawomocnienie się postanowienia. Droga sądowa pozostaje konieczna, gdy spadkobiercy nie są zgodni albo zachodzi jedna z sytuacji wyłączających notariusza.

Poświadczenie dziedziczenia w Bielsku-Białej

Akt poświadczenia dziedziczenia sporządzamy w kancelarii w Bielsku-Białej. Najprościej, gdy na spotkanie przychodzą razem wszystkie osoby, które mogą wchodzić w grę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi – jeśli to niemożliwe, przygotujemy projekt protokołu dziedziczenia.

Kancelaria mieści się na parterze przy ul. Stojałowskiego 43 w Bielsku-Białej, z bezpłatnym parkingiem dla klientów (wjazd od ul. Głębokiej). Jest czynna od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–16:00, a w innych terminach – także w soboty – po wcześniejszym uzgodnieniu. Termin i listę potrzebnych dokumentów ustalimy telefonicznie pod numerem 665 101 014. Koszty opisujemy w cenniku, a dojazd na stronie kontakt.